Branża hydrotechniczna w BIM

Podczas ostatnich konsultacji z zespołem BIM dużego inwestora infrastrukturalnego rozmawialiśmy o podziale na branże w projekcie realizowanym w środowisku BIM.

W standardzie przyjętym przez tego inwestora nie występuje branża hydrotechniczna. Zakres, który projektujemy jako hydrotechnicy, jest rozdzielony pomiędzy odwodnienie, branżę środowiskową i sanitarną.

Czym jest i po co inwestor określa matrycę LOIN?

W projektach realizowanych w środowisku BIM inwestor określa wymagany poziom informacji dla poszczególnych elementów modelu. Służy do tego matryca LOIN, czyli Level of Information Need.

Matryca LOIN definiuje, jaki zakres informacji geometrycznej, alfanumerycznej i dokumentacyjnej ma zostać dostarczony dla danego obiektu na określonym etapie projektu.

Dla inwestora jest to narzędzie zarządzania zakresem i jakością informacji. Matryca LOIN porządkuje wymagania, określa odpowiedzialności i ułatwia kontrolę spełnienia założeń projektu.

Problem pojawia się wtedy, gdy poziom informacji jest precyzyjnie zdefiniowany, natomiast struktura branżowa modelu nie w pełni odzwierciedla strukturę odpowiedzialności projektowej.

Co to oznacza dla inwestora?

Z punktu widzenia organizacji modelu to podejście jest logiczne.
Model musi być uporządkowany funkcjonalnie. Elementy klasyfikuje się według ich roli w projekcie.

Z punktu widzenia prawa budowlanego sytuacja wygląda inaczej.
Zakres uprawnień budowlanych jednoznacznie określa, kto może projektować określone obiekty budowlane. Odpowiedzialność zawodowa jest przypisana do specjalności, nie do klasyfikacji w modelu wg metodyki BIM.

Dopóki oba porządki są świadomie rozdzielone, praca nad projektem prowadzona jest poprawnie. Z naszej praktyki wynika, że taki podział jest bardzo trudno zrealizować, bo przykładowo w różnych branżach zarówno torowcy robią sobie odwodnienie swojej części jak i drogowcy robią odwodnienie swojej.

Ryzyko pojawia się wtedy, gdy klasyfikacja modelowa zaczyna być utożsamiana z odpowiedzialnością branżową. Może to prowadzić do:

– rozmycia odpowiedzialności projektowej,
– błędnego przypisania kompetencji,
– niedoszacowania zakresu specjalistycznych prac,
– niejasności kontraktowych,

 a niekiedy nawet do konfliktu pomiędzy Inwestorem a Wykonawcą.

W przypadku sporu lub awarii analizowany jest zakres uprawnień i podpis projektanta, a nie struktura federacji modeli.

Dlatego konsultacje na etapie tworzenia standardów BIM są tak istotne. Nie chodzi o to, aby kwestionować przyjęte rozwiązania, ale aby z wyprzedzeniem zidentyfikować potencjalne napięcia między strukturą informacyjną a strukturą odpowiedzialności.

Przykład z praktyki HydroBIM

To jest sytuacja “z życia wzięta”. Branża środowiskowa wskazuje konieczność wykonania zbiornika rozrodczego dla płazów i określa jego optymalną lokalizację. To element działań kompensacyjnych, wskazanych w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Sam obiekt musi jednak zostać zaprojektowany z uwzględnieniem warunków hydrologicznych, hydraulicznych, gruntowych, szczelności, przelewów. To zakres specjalności hydrotechnicznej.

Środowiskowiec definiuje potrzebę – branża hydrotechniczna projektuje obiekt.

W modelu BIM zbiorniki powinny być sklasyfikowane jako element branży hydrotechnicznej, bo z prawdopodobieństwem graniczącym z pewnością będą je projektowali hydrotechnicy a nie przyrodnicy.
Odpowiedzialność projektowa pozostaje po stronie projektanta z uprawnieniami hydrotechnicznymi.

Czy wydzielenie branży hydrotechnicznej rozwiązuje problem?

Z jednej strony wydzielona branża hydrotechniczna porządkuje odpowiedzialność projektową. Ułatwia jednoznaczne przypisanie zakresu do projektanta z właściwymi uprawnieniami i ogranicza ryzyko interpretacyjne przy odbiorach, kontrolach oraz w sytuacjach spornych. Struktura projektu staje się bliższa strukturze wynikającej z prawa budowlanego, a to zmniejsza napięcie między klasyfikacją modelową a odpowiedzialnością zawodową.

Wydzielenie zwiększa również widoczność zagadnień wodnych w projekcie. Hydrotechnika przestaje być zakresem rozproszonym między odwodnieniem, środowiskiem i branżą sanitarną. Łatwiej jest wtedy właściwie oszacować zakres planowanych obiektów budowlanych. To przekłada się na budżet, harmonogram i świadome zarządzanie ryzykiem technicznym.

Z drugiej strony należy pamiętać, że BIM nie jest odzwierciedleniem struktury uprawnień budowlanych. Standardy BIM porządkują informację według funkcji i organizacji projektu. Z tej perspektywy osobna branża hydrotechniczna może być postrzegana jako zwiększanie złożoności modelu bez jednoznacznej korzyści koordynacyjnej. Elementy hydrotechniczne często pozostają silnie powiązane z zakresem środowiskowym i sanitarnym, co powoduje, że granice nie zawsze są ostre.

Z naszych doświadczeń przy CPK jednoznacznie wynika, że wydzielenie branży hydrotechnicznej ma sens i rozwiązuje problemy rozmywania odpowiedzialności projektowej, jednocześnie przyspieszając integrację wielobranżową.

Dlatego zaangażowaliśmy się w przywrócenie branży hydrotechnicznej należnego jej miejsca w infrastrukturze i będziemy głośno o tym mówić na Kongresie Projektantów i Inżynierów.

O HydroBIM