W działaniu FENX.01.05 – Ochrona przyrody i rozwój zielonej infrastruktury Program Funkcjonalno-Użytkowy pełni rolę znacznie szerszą niż klasyczny opis przedmiotu zamówienia. Na etapie składania wniosku o dofinansowanie to właśnie PFU jest dokumentem, który integruje cele środowiskowe programu FEnIKS z konkretnymi decyzjami przestrzennymi, hydrologicznymi i technicznymi.
W projektach dotyczących zielonej i niebieskiej infrastruktury, zagospodarowania wód opadowych czy renaturyzacji ekosystemów wodnych PFU staje się rdzeniem dokumentacji aplikacyjnej.
Wniosek o dofinansowanie w programie FEnIKS – zmiana znaczenia dokumentacji PFU
Aby wniosek o dofinansowanie FEnIKS miał jak największe szanse na pozytywną ocenę, Projekt Funkcjonalno Użytkowy musi odpowiadać na pytania:
- jaki problem środowiskowy jest rzeczywiście rozwiązywany,
- gdzie i w jakiej skali on występuje,
- dlaczego proponowany zakres działań jest adekwatny,
- jakie efekty środowiskowe zostaną osiągnięte,
- czy koszty realizacji inwestycji są racjonalne.
W projektach takich jak zagospodarowanie wód opadowych w zlewniach miejskich PFU nie może ograniczać się do listy planowanych robót. Musi opisywać system przyrodniczy, jego uwarunkowania i mechanizmy funkcjonowania.
PFU jako dokument środowiskowo-hydrologiczny
Działanie FENX.01.05 wprost dotyczy ochrony przyrody, różnorodności biologicznej oraz zielonej i niebieskiej infrastruktury. W tym kontekście PFU musi opierać się na rzetelnym rozpoznaniu środowiska, a nie jedynie na danych administracyjnych.
Oznacza to konieczność:
- analizy jednolitych części wód powierzchniowych (JCWP),
- odniesienia do Planów Gospodarowania Wodami,
- identyfikacji form ochrony przyrody,
- rozpoznania presji antropogenicznych,
- analizy zagospodarowania terenu i uszczelnień.
- obowiązujące wytyczne zagospodarowania terenu
Dopiero na tej podstawie możliwe jest zaprojektowanie działań wpisujących się w ideę zielono-niebieskiej infrastruktury, takich jak rowy rozsączające, zbiorniki hydrofitowe, ogrody deszczowe czy rozwiązania retencyjne.
Rola modelowania w strukturze PFU
PFU został oparty na modelowaniu hydrologicznym i hydraulicznym, które wyznacza logikę dokumentu i uzasadnia przyjęte rozwiązania. Tym samym staje się podstawowym dokumentem wniosku o dofinansowanie i wydatnie zwiększa szanse na pozytywną decyzję.
W PFU:
- model hydrologiczny definiuje skalę problemu i przepływy miarodajne,
- model hydrauliczny pozwala ocenić funkcjonowanie układu w stanie istniejącym i projektowanym,
- wyniki obliczeń przekładają się bezpośrednio na zakres robót.
To właśnie dzięki modelowaniu możliwe jest:
- porównanie wariantów,
- wykazanie efektu spowolnienia odpływu,
- uzasadnienie lokalizacji i pojemności zbiorników,
- określenie wpływu inwestycji na odbiornik.
W tym sensie PFU przestaje być opisem intencji, a staje się udokumentowanym procesem.
PFU a racjonalność kosztów realizacji inwestycji
W działaniu FENX.01.05 szczególnie istotna jest relacja pomiędzy zakresem działań a efektami środowiskowymi. Instytucja wdrażająca ocenia nie tylko to, czy projekt jest potrzebny, ale również czy zaproponowane rozwiązania są uzasadnione.
PFU, które:
- jasno pokazuje mechanizm działania inwestycji,
- łączy zakres robót z wynikami analiz,
- wskazuje funkcję każdego elementu infrastruktury,
znacznie ogranicza ryzyko zakwestionowania kosztów realizacji inwestycji na etapie oceny.
PFU w projektach zielono-niebieskiej infrastruktury miejskiej

Szczególne znaczenie PFU ma w projektach realizowanych na obszarach miejskich, gdzie presja inwestycyjna, uszczelnienie terenu i konflikt funkcji są największe. W takich przypadkach PFU musi:
- integrować rozwiązania techniczne z uwarunkowaniami przyrodniczymi,
- wykazywać poprawę funkcjonowania systemu wodnego,
- uwzględniać konieczność kompensacji przyrodniczej,
- odnosić się do jakości wód i stanu ekologicznego.
Bez takiego podejścia PFU staje się dokumentem, który nie spełnia swojej roli w procesie oceny projektu.
Potrzebujesz PFU do wniosku FEnIKS?
Na etapie składania wniosku o dofinansowanie w ramach działania FENX.01.05 Program Funkcjonalno-Użytkowy jest chyba najważniejszym elementem dokumentacji aplikacyjnej, na podstawie którego oceniany jest zakres interwencji, racjonalność kosztów oraz zgodność projektu z celami środowiskowymi programu.
W HydroBIM specjalizujemy się w przygotowaniu PFU dla projektów zielonej i niebieskiej infrastruktury, w tym przedsięwzięć opartych na retencji, renaturyzacji cieków oraz zagospodarowaniu wód opadowych. Nasze opracowania bazują na modelowaniu hydrologicznym oraz hydraulicznym i hydrodynamicznym, które pomaga jednoznaczne określić skalę problemu, porównać warianty i uzasadnić przyjęte rozwiązania.
Jeżeli planujesz przygotowanie PFU na potrzeby wniosku o dofinansowanie w programie FEnIKS i potrzebujesz opracowania opartego na analizach, a nie założeniach, skontaktuj się z nami.
O HydroBIM

Biuro projektów HydroBIM sp. z o. to wyspecjalizowany podwykonawca branży hydrotechnicznej i hydrologicznej w dużych projektach infrastrukturalnych. Do grona naszych klientów należą czołowe polskie i międzynarodowe biura projektów i firmy konsultingowe, m. in. AECOM, Sweco, EGIS, Systra.
W portfolio mamy m. in. zadania w ramach Projektu Ochrony Przeciwpowodziowej w Dorzeczu Odry i Wisły (POPDOW) i Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK).
Jesteśmy członkiem Związku Ogólnopolskiego Projektantów i Inżynierów (ZOPI)
Zapraszamy do śledzenia profilu firmowego HydroBIM na LinkedIn i do współpracy.
Zdjęcie tytułowe: archiwum HydroBIM