Mapy zagrożenia powodziowego są jednym z podstawowych narzędzi służących do oceny działki przed inwestycją. Dlaczego MZP nie wystarczą do decyzji inwestycyjnej? Mapy zagrożenia powodziowego pokazują, gdzie i jakiej wysokości wody można się spodziewać podczas powodzi o określonym prawdopodobieństwie (np. Q1%, Q0,2%, zdarzenia ekstremalne). Sprawdzenie działki na Hydroportalu (w module map zagrożenia powodziowego) jest darmowe i dostępne dla każdego bez rejestracji. Jednak decyzja o zakupie terenu i o układzie zabudowy zależy od trzech rzeczy, których te mapy nie pokazują. A te informacje powinny być podstawą decyzji o inwestycji.
Zlewnia o bezpośrednim spływie powierzchniowym
Woda dopływająca ze stoku, z pól uprawnych i z pasa drogowego gromadzi się w obniżeniach terenu bez udziału cieku. Przy opadzie nawalnym na zlewni o powierzchni kilkudziesięciu hektarów objętość spływu wystarcza, by zalać niżej położoną część działki na kilkadziesiąt centymetrów. Na mapach zagrożenia powodziowego takiej sytuacji nie widać, ponieważ MZP opracowuje się dla wybranych cieków wskazanych we wstępnej ocenie ryzyka powodziowego, a mechanizm lokalnych powodzi od opadów nawalnych na małych zlewniach bezimiennych leży poza ich zakresem. W dodatku rowy melioracyjne i bezimienne cieki poza dolinami dużych rzek często odpowiadają za zalewanie terenów inwestycyjnych
Ile odpływu przybędzie po zabudowie?
Mapy zagrożenia powodziowego i wiele opracowań hydrologicznych opisują stan sprzed inwestycji. Uszczelnienie powierzchni skraca czas koncentracji i podnosi współczynnik spływu, a wyrównanie rzędnych likwiduje retencję powierzchniową, która wcześniej opóźniała odpływ. Kulminacja odpływu z działki po zabudowie bywa kilkukrotnie wyższa niż przed nią, przy tym samym opadzie projektowym.
W związku z zabudową, która zwiększy spływ powierzchniowy, wody opadowe i roztopowe należy odprowadzać zgodnie z § 28 warunków technicznych dla budynków – do sieci kanalizacji deszczowej, a gdy to niemożliwe, na teren nieutwardzony, do dołów chłonnych lub zbiorników retencyjnych, tak aby nie zwiększyć odpływu względem stanu istniejącego i nie powodować szkód na nieruchomościach sąsiednich. Wytycznych do prawidłowego zaprojektowania takich odbiorników nie ma na MZP.
Oddziaływanie na grunty sąsiednie
Art. 234 Prawa wodnego zakazuje zmiany kierunku i natężenia odpływu wód opadowych ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Sąsiad ma pięć lat na wszczęcie sprawy, a wójt wydaje decyzję nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Postępowanie dotyczy obiektu oddanego do użytku, więc wykonanie takiej decyzji oznacza roboty na terenie już zagospodarowanym. Mapy zagrożenia powodziowego nie dają żadnej podstawy do oceny tego ryzyka.
Jeśli nie mapy zagrożenia powodziowego, to co?
Miarodajnym źródłem danych do prawidłowego technicznego due diligence działki jest model obliczeniowy zlewni dopływającej do terenu inwestycji, policzony w dwóch wariantach: przed zabudową i po zabudowie w układzie proponowanym przez inwestora. W HydroBIM transformację opadu w odpływ prowadzimy w HEC-HMS, przepływ w korycie i na terenie zalewowym w HEC-RAS, a kierunki spływu i miejsca gromadzenia się wody analizujemy w SCALGO.
Inwestor otrzymuje zasięg i głębokość wody na działce dla przyjętych prawdopodobieństw, wartość odpływu w obu wariantach, kierunek oddziaływania na grunty sąsiednie oraz objętość retencji utrzymującą odpływ na poziomie sprzed inwestycji. Projektant bierze te liczby wprost do projektu odwodnienia. Inwestor wie, czy działka udźwignie planowany program, zanim za nią zapłaci.
Sprawdzenie działki na Hydroportalu zajmuje kwadrans i warto od tego zacząć. Odpowiedzi na pytanie o konkretny teren i skutki konkretnej zabudowy dostarcza model.
Napisz do nas z numerem działki i roboczą koncepcją zagospodarowania, a przedstawimy ofertę na analizę hydrologiczną działki inwestycyjnej.
HydroBIM specjalizuje się w hydrotechnice dla infrastruktury liniowej – od obliczeń hydrologiczno-hydraulicznych po kompleksową dokumentację projektową. Zespół zdobywał doświadczenie przy największych inwestycjach w Polsce, w tym przy Programie Ochrony Przeciwpowodziowej Górnej Wisły i Odry oraz projektach kolejowych CPK. Zapraszamy do kontaktu.
Źródło ilustracji tytułowej: wody.isok.gov.pl
