Czy hydrotechnika jest brakującym ogniwem infrastruktury?

Podczas IV Kongresu Projektantów i Inżynierów, który odbył sie 16 kwietnia 2026 w warszawie, Tomasz Rajpold, prezes HydroBIM, poprowadził debatę poświęconą roli hydrotechniki w projektach infrastrukturalnych. W dyskusji uczestniczyli:

• Mateusz Balcerowicz, prezes PGW Wody Polskie,
• Tadeusz Bawolski, koordynator branży hydrotechnicznej w Biurze Projektowania Podprogramu Kolejowego Centralnego Portu Komunikacyjnego,
• Jerzy Szot, wiceprezes ZOPI

Jaki rysuje obraz hydrotechniki w 2026 roku i jakie sa widoki na przyszłość?

Skala rynku a realne możliwości realizacji

Na wstępie Tomasz Rajpold zauważył znaczny rozdźwięk między planami inwestycyjnymi Wód Polskich a budżetem na rok 2026. Prezes Balcerowicz wyjaśnił, że watrość planowanych inwestycji Wód Polskich, czyli około 93 mld zł, to nie realne projekty, a katalog potrzeb.

Realna skala inwestycji wynosi obecnie około 1,5 mld zł – i to wyjątkowo w 2026 roku. „Normalnie” roczny budżet Wód Polskich to 250 milionów. Oznacza to konieczność selekcji projektów oraz koncentrację na zadaniach o największym znaczeniu. Priorytet mają inwestycje związane z bezpieczeństwem powodziowym i retencją. Projekty o charakterze uzupełniającym realizowane będą w dalszej kolejności.

Ograniczenia systemowe inwestycji hydrotechnicznych

Balcerowicz wyjasnił, że podstawowym ograniczeniem możliwości inwestycyjnych Wód Polskich pozostaje model finansowania. System oparty na budżecie rocznym nie pozwala na efektywne prowadzenie dużych inwestycji. Brakuje mechanizmów wieloletnich, które umożliwiają planowanie i realizację zadań o dużej skali.

Drugim istotnym elementem jest model realizacji projektów. Rozdzielenie projektowania i wykonawstwa generuje ryzyko zmian na etapie budowy. Prowadzi to do konieczności aktualizacji dokumentacji oraz ponownego przechodzenia procedur administracyjnych. W efekcie wydłuża się cały cykl inwestycyjny. Ten pogląd wywołał lekkie zdziwienie, bo podczas wcześniejszych wystapień na Kongresie krytykowano formułe „projektuj i buduj” a projektanci widzą inne powody opóźnień.

Decyzje wodnoprawne są wąskim gardłem

Jerzy Szot zwrócił uwagę, że największym ograniczeniem procesu inwestycyjnego pozostaje proces wydawania decyzje wodnoprawne. W przypadku inwestycji realizowanych przez Wody Polskie średni czas ich uzyskania przekracza dwa lata .

Procedury administracyjne odpowiadają za większość opóźnień inwestycji. Etap przygotowawczy często trwa dłużej niż sama realizacja robót. Prowadzi to do sytuacji, w której inwestycja przez kilka lat pozostaje na etapie formalnym.

Prezes Balcerowicz przekonywał, że ystem działa przy ograniczonych zasobach kadrowych. Występują niespójności przepisów oraz brak jednolitych standardów. Jakość dokumentacji jest nierówna, co wydłuża proces weryfikacji i generuje kolejne iteracje. Aby zneutralizować te problemy branża projektantów, reprezentowana przez ZOPI i PGW Wody Polskie nawiązały i kontynuują dialog.

Dialog branży z administracją

Prace obejmują trzy obszary: relacje zamawiający–projektant, procesy administracyjne oraz kwestie legislacyjne.

Efektem są działania związane ze standaryzacją umów, rozwojem kryteriów pozacenowych oraz poprawą komunikacji przy przygotowaniu operatów wodnoprawnych. Proces zmian postępuje stopniowo. W obszarach wymagających zmian ustawowych tempo pozostaje ograniczone.

Szot i Balcerowicz zgodzili sie, że ostatnio dialog utracił początkowy dobry rytm, jednak zgodnie potwierdzili jego wagę i wartość.

Hydrotechnika w projektach infrastrukturalnych

Debata potwierdziła szeroki zakres zastosowania hydrotechniki. Specjalność ta występuje w projektach drogowych, kolejowych oraz w inwestycjach takich jak CPK/Port Polska, o czym szczegółowo mówił Tadeusz Bawolski.

Zakres hydrotechniki w projektach kolejowych CPK obejmuje m.in. analizę przepływów, projektowanie przekroczeń cieków, rozwiązywanie kolizji oraz przygotowanie dokumentacji formalnej. Analogicznie rzecz się ma w projektach drogowych i innych, co jeszt szczególnie ważne w obliczu upowszechniania się wdrożeń BIM.

Znaczenie wydzielenia hydrotechniki w BIM

Bazując na doświadczeniach z CPK Bawolski podkreślił, że w projektach realizowanych w standardzie BIM hydrotechnika wymaga jednoznacznego wydzielenia jako osobna branża.

Wynika to z odmiennych procedur formalnych, sposobu eksploatacji oraz przypisania odpowiedzialności za poszczególne elementy infrastruktury.

Brak takiego podziału prowadzi do ryzyk projektowych i utrudnia zarządzanie obiektem po zakończeniu inwestycji.

Deficyt kadr jako główne ryzyko

Uczestnicy debaty zgodnie stwierdzili, że rynek hydrotechniczny mierzy się z ograniczoną dostępnością specjalistów. Liczba studentów kierunków związanych z gospodarką wodną spada, a programy nauczania nie odpowiadają potrzebom inwestycji infrastrukturalnych.

Problem dotyczy zarówno liczby absolwentów, jak i zakresu ich przygotowania. W dodatku wielu młodych inżynierów nie identyfikuje hydrotechniki jako obszaru rozwoju zawodowego i szuka pracy w innych specjalnościach.

Co powinno sie wydarzyć, by odbudować zainteresowanie hydrotechniką? Dyskutanci wymienili potrzebę ewolucji hydrotechniki na uczelniach, rozwój studiów podyplomowych oraz wcześniejsze kierowanie zainteresowania uczniów szkół średnich w stronę kierunków technicznych.

Jakie wnioski z debaty dla projektantów hydrotechniki?

Znaczenie tej specjalności będzie rosło wraz ze wzrostem wymagań środowiskowych i zmianami klimatycznymi. Szczególnie wraz z upowszechnianiem się BIM w inwestycjach kolejowych i drogowych.

Obecne ograniczenia mają charakter systemowy i obejmują finansowanie, procedury administracyjne oraz dostępność kadr. Ich rozwiązanie warunkuje tempo realizacji inwestycji w najbliższych latach.

Dla firm projektowych oznacza to konieczność rozwijania kompetencji hydrotechnicznych oraz aktywnego udziału w zmianach rynkowych. Hydrotechnika przestaje być niszą i staje się integralnym elementem projektowania infrastruktury.

Pełny zapis debaty jest dostępny na kanale YouTube HydroBIM

O HydroBIM