Na IV Kongresie Projektowania i Inżynierii odbyła się debata pod tytułem „Hydrotechnika. Brakujące ogniwo infrastruktury.” Wzięli w niej udział prezes Wód Polskich, przedstawiciel CPK i środowisko projektowe. Jeden z głównych wniosków debaty był taki, że w Polsce jest około 250 hydrotechników z uprawnieniami budowlanymi. To liczba, która uderza szczególnie mocno w kontekście formuły zaprojektuj i wybuduj, w której generalny wykonawca odpowiada za dokumentację projektową przed inwestorem.
Hydrotechnika jako niewidoczna branża w projektach infrastrukturalnych
Przez lata hydrotechnika funkcjonowała w projektach infrastrukturalnych jako branża rozmyta. Kolizje z ciekami naturalnymi i systemami melioracyjnymi trafiały do projektantów sanitarnych jako „odwodnienie”. Obliczenia hydrologiczno-hydrauliczne wykonywali konstruktorzy. Odpowiedzialność za dokumentację wodnoprawną ponosił ten, kto akurat był pod ręką — bo operat wodnoprawny może opracować każdy, bez żadnych wymaganych uprawnień.
Uprawnienia hydrotechniczne zostały w Polsce przywrócone dopiero w 2014 roku. Przez wcześniejsze dekady typowa hydrotechnika podlegała pod uprawnienia konstrukcyjno-budowlane i wielu czynnych projektantów nadal posługuje się tamtymi uprawnieniami przy projektach hydrotechnicznych. Konsekwencja jest taka, że większość generalnych wykonawców na rynku ma trudność z precyzyjnym określeniem, gdzie kończy się zakres branży sanitarnej, a gdzie zaczyna się zakres hydrotechnika.
Decyzja o procedowaniu projektu CPK w metodyce BIM wymusiła diametralne zmiany w podejściu do projektowania hydrotechniki. Spółka budowała zespół techniczny od zera i jako jedna z nielicznych organizacji w Polsce wydzieliła hydrotechnikę jako osobną branżę z własnym zespołem koordynującym. Ten wybór nie był oczywisty. Natomiast efekt jest taki, że projekty CPK mają wyraźnie zdefiniowany zakres hydrotechniczny, wyraźnie przypisaną odpowiedzialność i wyraźnie określone wymagania wobec podwykonawców.
Co hydrotechnik robi w projekcie infrastrukturalnym
Zakres prac hydrotechnika w projekcie infrastrukturalnym jest rozległy i trudny do zastąpienia przez inne branże.
Hydrotechnik rozwiązuje kolizje z ciekami naturalnymi i systemami melioracyjnymi. Trasując linię kolejową przy wymaganych promieniach łuków kolei dużych prędkości, generalny wykonawca często staje przed wyborem: zbudować bardzo długi i drogi most, który przekroczy kolizję pod kątem wymuszonym geometrią trasy, albo zatrudnić hydrotechnika, który dostosuje koryto cieku na krótkim odcinku tak, żeby most mógł być krótszy i tańszy. Nie trzeba tłumaczyć, że to jest bezpośrednia oszczędność, o którą warto zawalczyć w budżecie kontraktu.
Hydrotechnik oblicza parametry przepustów i obiektów mostowych — przepływy miarodajne, światła, rzędne posadowienia. Formalnie światła obiektów mostowych podlegają pod uprawnienia inżynieryjno-mostowe, ale w rzeczywistości to hydrotechnicy wyznaczają te parametry na podstawie analiz hydrologicznych i hydraulicznych.
Hydrotechnik projektuje zbiorniki retencyjne i zbiorniki kompensacyjne. Projektuje przebudowy urządzeń drenarskich i melioracyjnych. Opracowuje dokumentację wodnoprawną.
Pozwolenie wodnoprawne, czyli wąskie gardło harmonogramu
W Polsce wydawanych jest rocznie około 30 tysięcy pozwoleń wodnoprawnych. Średni czas wydawania pozwolenia wodnoprawnego przez Wody Polskie dla inwestycji liniowych wynosi 8 miesięcy. Dla inwestycji realizowanych przez same Wody Polskie — gdzie pozwolenie wydaje minister infrastruktury — wynosi 2 lata i 4 miesiące.
Branża projektowa szacuje, że 70 do 80 procent opóźnień w uzyskaniu pozwolenia na budowę wynika z opóźnień w pozwoleniu wodnoprawnym i decyzji środowiskowej. W tradycyjnej formule, gdzie projektowanie poprzedza budowę jako odrębny kontrakt, te opóźnienia obciążają inwestora. W formule zaprojektuj i wybuduj ten czas wchodzi w harmonogram kontraktu i obciąża generalnego wykonawcę.
Ścieżka formalna dokumentacji wodnoprawnej jest złożona i zależy od rodzaju inwestycji, kategorii cieku, zakresu zmian w stosunkach wodnych i szeregu innych czynników. Projektant, który tej ścieżki nie zna, składa wniosek z błędami. Urząd zwraca wniosek do uzupełnienia. Termin się przesuwa…
Dlaczego wyspecjalizowany podwykonawca hydrotechniki jest krytycznym ogniwem w zespole?
W formule zaprojektuj i wybuduj generalny wykonawca podpisuje umowę z inwestorem i bierze pełną odpowiedzialność za dokumentację projektową. Jakość i terminowość tej dokumentacji zależy jednak od wyspecjalizowanych podwykonawców branżowych, a nie od lidera konsorcjum. Lider zarządza procesem, ale technicznie nie zastąpi hydrotechnika z uprawnieniami.
Debata na KPiI pokazała skalę problemu: 250 hydrotechników z uprawnieniami w całej Polsce. To oznacza, że dobry wyspecjalizowany podwykonawca hydrotechniki jest zasobem rzadkim. W trakcie realizacji kontraktu trudno go zastąpić bez konsekwencji dla harmonogramu. Wybór podwykonawcy hydrotechnicznego na etapie budowania konsorcjum, a nie po podpisaniu umowy z inwestorem, decyduje o profilu ryzyka całego kontraktu.
Generalny wykonawca, który do konsorcjum zaprasza wyspecjalizowanego podwykonawcę hydrotechniki z udokumentowanym doświadczeniem w tego typu projektach, ogranicza ryzyko harmonogramowe, redukuje ryzyko błędów formalnych w dokumentacji wodnoprawnej i zwiększa wiarygodność oferty wobec inwestora.
Budujesz zespół pod przetarg hydrotechniczny?
HydroBIM jest wyspecjalizowanym biurem projektowym hydrotechniki z certyfikatem ISO 9001, doświadczeniem w największych projektach infrastrukturalnych w Polsce i wieloletnim udziałem w programie CPK. Firmy, które wybierają nas jako podwykonawcę, wiedzą, że dokumentacja projektowa branży hydrotechnicznej będzie wykonana terminowo, zgodnie ze standardami inwestora i bez ryzyka dla harmonogramu kontraktu. Skontaktuj się z nami, aby omówić warunki współpracy.
