Planujesz retencję, przebudowę odwodnienia lub inwestycję ograniczającą skutki suszy? Pożyczka na adaptację do zmian klimatu pomoże sfinansować te działania.
Zanim określisz zakres prac i kwotę pożyczki, potrzebujesz odpowiedzi na podstawowe pytanie – czy planowane rozwiązanie zadziała i jakie powinno mieć parametry.
Właśnie do tego służą analizy i modele hydrologiczne i hydrauliczne.
Od października 2026 r. NFOŚiGW prowadzi nabór wniosków o pożyczkę w programie „Adaptacja do zmian klimatu”. Finansowanie ma pomóc w realizacji przedsięwzięcia. Jego zakres trzeba jednak oprzeć na obliczeniach które pokażą, ile wody trzeba zagospodarować, gdzie ją zatrzymać i jak inwestycja zmieni warunki przepływu.
Kto może skorzystać z pożyczki na adaptacje do zmian klimatu?
Program obejmuje trzy grupy beneficjentów:
- jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz podmioty świadczące usługi publiczne w ramach zadań własnych JST;
- spółki prawa handlowego i państwowe osoby prawne;
- spółdzielnie i wspólnoty mieszkaniowe.
Możliwość uzyskania finansowania zależy również od rodzaju przedsięwzięcia i spełnienia warunków programu. Przygotowanie inwestycji wymaga więc dwóch równoległych ocen – zgodności z zasadami finansowania oraz zasadności przyjętych rozwiązań technicznych.
Jakie inwestycje obejmuje program?
Zakres obejmuje retencję, zielono-niebieską infrastrukturę, rozszczelnianie powierzchni i zrównoważone zagospodarowanie wód opadowych. Uwzględnia także retencję korytową i przykorytową, renaturyzację cieków, rewitalizację starorzeczy oraz odtwarzanie mokradeł.
Finansowanie dotyczy również zaopatrzenia ludności w wodę do picia, usuwania skutków awarii i zagrożeń środowiska, przedsięwzięć planistycznych i strategicznych oraz działań adaptacyjnych realizowanych ze środków zagranicznych.
Budowę kanalizacji deszczowej można finansować, jeśli przewidziano również inne działania adaptacyjne.Szczegółowy zakres określa ogłoszenie naboru NFOŚiGW.
Przy przygotowaniu retencji trzeba określić jej zadanie. Czy ma przede wszystkim przyjmować nadmiar wody podczas intensywnych opadów? Czy zatrzymywać ją na okres niedoboru? A może realizować oba cele?
Dla zamawiającego przygotowującego retencję lub odwodnienie oznacza to potrzebę spojrzenia na cały system gospodarowania wodą. Trzeba ustalić zadania poszczególnych elementów i sprawdzić, jak będą działały razem. Dopiero wtedy można uzasadnić zakres inwestycji.
Ile można otrzymać i kiedy złożyć wniosek?
| Parametr | Warunki naboru |
|---|---|
| Forma finansowania | Pożyczka |
| Maksymalny udział | Do 100% kosztów kwalifikowanych |
| Budżet | Do 1,2 mld zł |
| Termin | 1 października 2026 r. – 30 września 2034 r. lub do wyczerpania środków |
| Składanie wniosków | Generator wniosków o dofinansowanie |
Wnioski są rozpatrywane w kolejności wpływu. Aktualne warunki i dokumentację udostępnia NFOŚiGW.
Przy ustalaniu potrzebnego finansowania trzeba znać zakres przedsięwzięcia. W projektach retencyjnych i przeciwpodtopieniowych wynika on między innymi z ilości dopływającej wody, warunków jej odprowadzenia i efektu, który chcemy osiągnąć. Te ustalenia wpływają na parametry obiektów, zajęty teren i koszt realizacji.
Co trzeba sprawdzić przed złożeniem wniosku o pożyczkę na adaptację do zmian klimatu?
Przygotowując inwestycję ograniczającą skutki powodzi, także tych błyskawicznych, trzeba ustalić wielkość dopływu, drogi przepływu i miejsca gromadzenia się wody. Trzeba sprawdzić pojemność retencji oraz warunki odprowadzania wody do odbiornika. Następnie ocenić, jak projekt zmieni zagrożenie podtopieniem.
Przy przeciwdziałaniu suszy pojawiają się kolejne pytania:
- Z jakiego źródła i w jakich okresach będzie zasilana retencja?
- Ile wody można zgromadzić i jak długo pozostanie dostępna?
- Jakie znaczenie mają parowanie, infiltracja i odpływ?
- Jaką część planowanego zapotrzebowania można pokryć w okresie niedoboru?
Sama pojemność zbiornika nie rozstrzyga o jego przydatności podczas suszy. Potrzebna jest ocena zasilania, rozchodów wody i sposobu gospodarowania zapasem. Znaczenie parowania dla oceny niedoboru wody wyjaśnia również IMGW-PIB w opisie klimatycznego bilansu wodnego.
Analizy hydrologiczne i hydrauliczne dostarczają podstaw do tych decyzji. Pozwalają przejść od ogólnego zamiaru do parametrów i wariantów, które z kolei twardo uzasadniają koszt projektu i wysokość pożyczki.
Co daje analiza hydrologiczna, a co hydrauliczna?
Analiza hydrologiczna określa, jak opad przekształca się w odpływ ze zlewni. Uwzględnia obszar, z którego spływa woda, jego zagospodarowanie i przyjęte warunki opadowe. Wyniki stanowią podstawę do określenia potrzebnej retencji i parametrów systemu odwodnienia.
Ważne jest rozpoznanie całej zlewni wpływającej na inwestycję. Granica działki lub obszaru objętego zamówieniem prawie nigdy nie pokrywa się z granicą terenu, z którego napływa woda. Pominięcie tego dopływu może prowadzić do przyjęcia niewłaściwych parametrów rozwiązania.
Analiza hydrauliczna pozwala sprawdzić, jak woda przepływa przez cieki, obiekty i analizowany teren. Pokazuje poziomy wody oraz zasięg zalewania. Umożliwia porównanie stanu istniejącego z wariantami planowanego przedsięwzięcia.
Przy ocenie działania retencji podczas suszy zakres trzeba rozszerzyć o bilans wodny. Zestawia się zasilanie z odpływem, parowaniem, wymianą z podłożem oraz planowanym wykorzystaniem wody. W zależności od celu przedsięwzięcia infiltracja może służyć zatrzymaniu wody w gruncie albo ograniczać zapas dostępny do poboru ze zbiornika.
W HydroBIM wykorzystujemy modelowanie hydrologiczne i hydrauliczne do wyznaczania parametrów projektowych i oceny działania rozwiązań. Zakres obliczeń dobieramy do decyzji, które trzeba podjąć na danym etapie inwestycji.
Jakie wyniki otrzyma zamawiający?
Raport z analiz powinien umożliwiać podjęcie kolejnego kroku. Przy przygotowaniu inwestycji retencyjnej lub ograniczającej podtopienia potrzebujesz przede wszystkim:
Porównania wariantów. Jak poszczególne rozwiązania zmieniają sytuację wodną? Które odpowiada na rozpoznany problem i w jakim zakresie?
Parametrów do projektowania. Jakiej retencji i przepustowości potrzebuje system? Jakie warunki dopływu i odpływu trzeba uwzględnić w projekcie?
Oceny skuteczności. Jak zmieniają się poziomy wody i obszary zalewania w analizowanych warunkach? Gdzie uzyskujemy poprawę?
Rozpoznania ograniczeń. Gdzie pozostaje ryzyko? Jakie dane, obliczenia lub dodatkowe działania są potrzebne przed przejściem do następnego etapu?
Te ustalenia pomagają przygotować zakres zamówienia projektowego. Możesz wskazać projektantowi cel, warunki i parametry wynikające z analizy, a następnie ocenić, czy proponowana koncepcja na nie odpowiada. Wyniki obliczeń stają się podstawą rozmowy o zakresie prac i ich uzasadnieniu.
Dlaczego zamówić analizy przed zatwierdzeniem koncepcji?
Na etapie koncepcji można jeszcze zmienić lokalizację obiektów, pojemność retencji i sposób odprowadzania wody. Obliczenia pozwalają porównać te możliwości, zanim przyjmiesz zakres przedsięwzięcia i kwotę potrzebnego finansowania.
Zbyt mała retencja może pozostawić problem podtopień. Zbyt duża oznacza koszt, którego zasadność trzeba wykazać. Przyspieszenie odpływu wymaga sprawdzenia warunków poniżej inwestycji. Każda z tych decyzji powinna mieć techniczne uzasadnienie.
Modelowanie pozwala również ocenić, jak rozwiązanie działa w przyjętych scenariuszach. Przy interpretacji wyników trzeba znać założenia, wykorzystane dane i ograniczenia modelu. Dzięki temu zamawiający wie, czego dotyczy ocena skuteczności i jakie ryzyko pozostaje po realizacji przedsięwzięcia.
Potrzebę analiz należy rozpatrywać w kontekście przygotowania technicznego. To odrębna kwestia od wymagań dotyczących załączników do wniosku o pożyczkę. Dla zamawiającego najważniejsze jest uzyskanie podstaw do wyboru rozwiązania, za którego koszt i działanie będzie odpowiadać.
Planujesz retencję, przebudowę odwodnienia lub działania ograniczające podtopienia? W HydroBIM przygotowujemy analizy hydrologiczne i hydrauliczne, których wyniki służą do wyboru rozwiązania i określenia parametrów projektowych.
Prześlij lokalizację, opis problemu i informację o etapie przygotowania przedsięwzięcia. Jeżeli masz koncepcję lub wcześniejsze opracowania, dołącz je do wiadomości. Ustalimy, co trzeba sprawdzić przed zatwierdzeniem zakresu inwestycji.
Porozmawiajmy o Twojej inwestycji
Informacje o naborze zweryfikowano na dzień 13 października 2026 r.
HydroBIM specjalizuje się w hydrotechnice dla infrastruktury liniowej – od obliczeń hydrologiczno-hydraulicznych po kompleksową dokumentację projektową. Zespół zdobywał doświadczenie przy największych inwestycjach w Polsce, w tym przy Programie Ochrony Przeciwpowodziowej Górnej Wisły i Odry oraz projektach kolejowych CPK. Zapraszamy do kontaktu.
