W maju i czerwcu, w niewielkim odstępie, odbyły się trzy ważne konferencje poświęcone gospodarce wodnej, z akcentem szczególnie mocno ustawionym na renaturyzację. RE-NATURA 2026 w Białowieży była skierowana przede wszystkim do naukowców, praktyków renaturyzacji, ekspertów, przedstawicieli administracji publicznej i samorządowej, organizacji pozarządowych, studentów oraz osób zawodowo związanych z ochroną środowiska wodnego.
Kongres Wodny 2026 w Bydgoszczy był adresowany do przedstawicieli administracji publicznej, samorządów, świata nauki, instytucji odpowiedzialnych za ochronę środowiska, a także do przedsiębiorców, ekspertów i organizacji zainteresowanych zrównoważonym gospodarowaniem wodą. W materiałach organizatorów podkreślano, że Kongres jest forum dialogu dla środowisk naukowych, samorządowych, administracji publicznej i branży wodno-środowiskowej.
Cykl zamknęła konferencja Stop Suszy, Start Retencji! w Gdańsku, która odbyła się 17 czerwca, w Światowy Dzień Przeciwdziałania Pustynnieniu i Suszy. Jej głównym tematem był przegląd i aktualizacja planu przeciwdziałania skutkom suszy,
Jeśli renaturyzacja była motywem przewodnim, to tradycyjnie wielkim nieobecnym, może niewielkim wyjątkiem Kongresu Wodnego, była hydrotechnika.
W artykule:
RE-NATURA – oklaski dla pieniędzy
Konferencja w Białowieży postawiła na naukę i edukację. Uczestnicy oglądali fizyczny model koryta, który pokazuje, jak rzeka reaguje na ingerencję w dolinę. Sesje opisywały procesy hydromorfologiczne i krajowy program renaturyzacji. Zajęcia warsztatowe z kolei miały na celu określenie zbioru barier i rekomendacji dla renaturyzacji rzek.
Najmocniej wybrzmiała jednak zapowiedź nowego naboru w programie FEnIKS, na renaturyzację przekształconych cieków, 100 mln zł dla samorządów i organizacji, z terminem do 30 września. Nabór opisaliśmy osobno. Ta informacja o nowych możliwościach pozyskania konkretnego wsparcia na programy renaturyzacyjne dla samorządów i NGO niemal natychmiast wywołała entuzjastyczne reakcje w mediach społecznościowych. Pieniądze przyciągają uwagę szybciej niż metodyka.
Kongres Wodny, czyli “betoniarze”, kontra “ekoterroryści”
W zamierzeniu żartobliwe słowa prezesa Balcerowicza w istocie dość dobrze określają atmosferę między ekologami a inżynierami. Mimo celnej uwagi prof. Kledyńskiego, że “renaturyzacja to też hydrotechnika”, w kuluarach widać było podział i wzajemną nieufność.
Co jednak warte mocnego podkreślenia, Wody Polskie szeroko otworzyły się na dialog z organizacjami ekologicznymi i jest to bardzo dobra wiadomość. Nie było tego wcześniej, a jak mawia staropolskie przysłowie, zgoda buduje, niezgoda rujnuje.
Stop Suszy, Start Retencji w Gdańsku
Tematem przewodnim kopnferencji była zapowiedź wdrożenia aktualizacji PPSS, poparta ciekawymi przykładami projektów renaturyzacji i retencji miejskiej z Gdańska i Łodzi oraz inicjatywy ochrony miejskich mokradeł.
W Łodzi ostatnio byliśmy na Walnym Zgromadzeniu członków ZOPI i tak, to prawda, miasto zmienia wizerunek. Z drugiej strony z opowieści naszej przewodniczki dowiedzieliśmy się, że podczas ulewnych deszczy regularnie dochodzi do zalewania okolic skrzyżowania Północnej i Nowomiejskiej, mimo, że w okolicy jest duży i piękny Park Staromiejski – a więc obszar retencji.
Jak jest naprawdę ze współpracą ekologów i hydrotechników?
Łódzki przetarg na koncepcję renaturyzacji rzeki Jasień jest bardzo wymownym przykładem. Dotyczył renaturyzacji, odporności miasta na zmiany klimatu i ochrony przed powodziami błyskawicznymi. Mimo to w warunkach udziału rola hydrologa i hydrotechnika praktycznie nie istniała. W skrócie umowę na opracowanie koncepcji można więc wygrać bez osoby, która policzy, co stanie się z wodą po przebudowie koryta. To może pięknie wyglądać na prezentacjach, jednak bez modelowania hydrologicznego i hydraulicznego skutki dla sąsiedniej zabudowy pozostają otwarte do pierwszego deszczu nawalnego.
Jaka jest rola hydrotechniki w projektach renaturyzacji rzek?
Hydrotechnika dawno temu przestała być “betonowaniem rzek”. Mamy XXI wiek, czas zrozumieć, że w projektowaniu nowoczesnej hydrotechniki zmieniło się wszystko. Mamy do dyspozycji dokładne dane hydrologiczne, które możemy zintegrować z danymi GIS i z dużą dokładnością przewidzieć przepływy na obszarze zlewni. Projekt rozwiązań hydrotechnicznych bezwzględnie musi być zgodny z decyzją środowiskową i środowiskowymi uwarunkowaniami. Dziś po prostu nie ma możliwości “betonowania rzek”.
Natomiast mamy wiedzę i doświadczenie, aby wspierać rozwiązania renaturyzacyjne i retencyjne poprzez projektowanie takich rozwiązań, które są skuteczne zarówno w przeciwdziałaniu skutkom powodzi jak i suszy.
Chętnie porozmawiamy o Twoim projekcie renaturyzacji lub retencji. Zapraszamy do kontaktu.
